استان همدان یکی از استانهای ایران است. مرکز این استان، شهر تاریخی و کهن همدان است که هرودوت بنای آن را در سدهٔ هشتم پیش از میلاد در دوران مادها بهدست دیاکو ذکر کردهاست. مادها این شهر را هگمتانه نامیدند و همدان صورت جدید هگمتانهاست. استان همدان از لحاظ جمعیت، چهاردهمین و از لحاظ مساحت، بیست و سومین استان کشور محسوب میگردد.
کتیبههای گنجنامه در استان همدان ایران.
استان همدان با ۱۹٬۴۹۳ کیلومتر مربع وسعت، از سمت شمال به استانهای زنجان و قزوین، از سمت جنوب به استان لرستان، از سمت شرق به استان مرکزی و از سمت غرب به استانهای کردستان و کرمانشاه محدود شدهاست. این استان بین مدارهای ۳۳ درجه و ۵۹ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۴۸ دقیقهٔ عرض شمالی از خط استوا و ۴۷ درجه و ۳۴ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۳۶ دقیقهٔ طول شرقی از نصفالنهار گرینویچ قرار گرفته و شامل ۹ شهرستان، ۲۵ بخش، ۲۷ شهر، ۷۳ دهستان و ۱۱۲۰ روستا است.
در استان همدان زبانها و گویشهای گوناگونی رایج است که فارسی، ترکی، لری، لکی و کردی از مهمترین آنها بهشمار میروند. فارسها بیشتر ساکنان مرکز استان را تشکیل میدهند و از قدیمیترین مردم این منطقه محسوب میشوند که از دوران مادها در این سرزمین اسکان یافتهاند. ساکنان شمال و غرب استان (۵۶۲ روستا) به زبان ترکی، جنوب استان (۲۵۵ روستا) به زبانهای لری و لکی و غرب و شمال غرب استان (۱۵۹ روستا) به زبان کردی تلکم مینمایند.
|